شرق و غرب در انديشه مهجرى (پایانی) 
86/3/1
متفكر لبنانى روزى را پيش بينى‏مى‏كند كه در آن شرق با تزكيه نفس، سرورجهان محسوب گردد; او در آينده لحظه‏اى‏را مى‏بيند كه در آن غرب بار ديگر رو به‏شرق كرده، از دامان او گوهر علم و ادب برمى‏چيند.
شعر مهجرى نيز براى شرق و غرب‏بابى خاص گشوده است. در جغرافياى‏سياسى ديوان ابوماضى(1889-1957م)به مناسبتهاى مختلف به اسامى كشورهاو سرزمينهاى متعدد شرقى و غربى برمى‏خوريم.
شاعر معاصر، ابوماضى بااينكه بيشترعمر خود را در غرب گذرانيده ولى شرق‏بويژه شرق عربى براى او ازتقدس خاصى‏برخوردار است. او براى مردمش دل‏مى‏سوزاند و در مقابلشان احساس‏مسؤوليتى سنگين مى‏كند و بارها تاكيددارد كه مصيبتهاى ملتش، جسم وى راضعيف‏وديدگانش‏رابى‏خواب‏كرده‏است
او حتى حاضر است‏براى دستيابى به‏عزت خود يا مردمش از جان خويش‏بگذرد . از همين رو مى‏گويد:
لا ابالى‏الفناء ان كان مجدى في فنائى او مجد قومى
او به غرب به ديده غير واقع بينانه وبه مثابه كعبه آمال نمى‏نگرد بلكه همنوابا متفكران معاصرش، سيد جمال‏الدين‏اسدآبادى(1838-1897 م.) و محمدعبده(1849- 1905 م.)، معتقد است كه‏از دستاوردهاى خوب هر ملتى بايد بهره‏جست.
از سوى ديگر با اعتماد به نفس كامل،به غربيان خاطر نشان مى‏كند كه اگر شرق‏نباشد هيچ‏گاه در معرفت‏به روى آنان‏گشوده نخواهد شد.
درگامى فراتر از ديگر ادبا، قضيه‏غربزدگى براى ابوماضى از اهميت ويژه‏اى‏برخوردار است; آن چنان كه قصيده‏اى ازديوانش تنها به اين امر اختصاص مى‏يابد.شاعر در بيت آغازين قصيده «الى الشبان‏المتفرنجين‏» با استفاده از فن استعاره، نداو امر را در معناى زجر و توبيخ به كارگرفته، خطاب به شرق از او مى‏خواهد كه‏به فرزندان مسكينى كه پشت‏خود رابدانان گرم كرده بنگرد كه چگونه در غفلت‏و ناسپاسى به ميهن و بى‏توجه به سوءنيت غرب روزگار مى‏گذرانند.