تامين اجتماعي و الكترونيك
86/4/12
موج : بيمه الكترونيكي به معناي عام به‌عنوان كاربرد اينترنت و فناوري اطلاعات در توليد و توزيع خدمات بيمه‌اي اطلاق مي‌شود و در معناي خاص، آن را مي‌توان به‌عنوان تامين يك پوشش بيمه‌اي از طريق بيمه‌نامه‌اي دانست كه به‌صورت آنلاين درخواست، پيشنهاد، مذاكره و قرارداد آن منعقد مي‌شود. امروزه بزرگ‌ترين مراكز عرضه‌كننده خدمات بيمه الكترونيكي در آمريكا و اروپا واقع شده‌اند.
بيمه الكترونيكي يكي از مهم‌ترين عوامل براي نشان دادن حمايت‌هاي فناوري از كاربران عصر حاضر محسوب مي‌شود و به‌همين خاطر مسؤولان در بيشتر مواقع كوشيده‌اند تا خدمات گسترده‌اي را به سيستم مركزي بيمه‌هاي الكترونيكي بيفزايند. از جمله سرويس‌هايي كه امروزه به اين سيستم افزوده شده تامين اجتماعي الكترونيكي است. اگرچه اين سرويس تاكنون تنها در برخي كشورهاي جهان مورد استفاده قرار گرفته و هنوز در مراحل آزمايشي خود به‌سر مي‌برد، اخباري كه از گوشه و كنار دنيا منتشر مي‌شود نشان داده كه اين قبيل ابزارها تا چه اندازه مي‌تواند در افزايش نفوذ فناوري و بالا رفتن ميزان پذيرش جانب عامه مردم مفيد واقع شوند.
بسيارى از متخصصان آينده نگر بر اين عقيده اند كه در سال هاى اخير انقلابى مشابه انقلاب صنعتى به وقوع پيوسته است. انقلاب صنعتى تصوير نهايى و روابط اقتصادى دنيا را متحول ساخت و انقلاب الكترونيك نظير آن جهان را به عصر اطلاعات وارد و بسيارى از جنبه هاى اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى حيات بشر را دستخوش تحولى عميق نموده است. يكى از ابعاد اين تحول، تغييرات عميقى است كه در روابط اقتصادى بين افراد، شركت ها و دولت ها به وجود آمده است. مبادلات تجارى بين افراد با يكديگر، شركت ها با يكديگر و افراد با شركت ها و دولت ها به سرعت از حالت سنتى خود كه عمدتاً مبتنى بر مبادله بر مبناى اسناد و مدارك كاغذى است خارج و به سوى انجام مبادلات از طريق بهره گيرى از سيستم هاى مبتنى بر اطلاعات الكترونيكى در حركت است.
يكى از كاربردهاى تجارت الكترونيك، در بيمه ها است و در اين راستا «بيمه الكترونيك» از اهميت شايانى برخوردار است. بيمه الكترونيك جايگزينى براى گردش فعاليت هاى دستى به منظور انجام كارهاى بيمه بر روى محيط شبكه و يا با استفاده از سيستم كارت هاى هوشمند بوده و عامل مؤثرى در تسريع و سهولت فرآيندهاى بيمه اى است. بيمه الكترونيك از جمله مواردى است كه تاكنون در ايران كمتر مورد استفاده قرار گرفته؛ در حالى كه به علت گستره حجم تبادل و ثبت اطلاعات در بيمه، نيازمند استفاده بيشتر از فناورى هاى نوين در عرصه اطلاعات و اطلاع رسانى در بيمه هستيم. از نكات قابل توجه در بيمه الكترونيك درصورت هماهنگى با سيستم هاى بانكى، بيمارستانى و... آن است كه منجر به ارتقاى آن سيستم ها نيز مى شود.
مزايا و منافع استفاده از بيمه الكترونيك از سه منظر بيمه گر، مراكز طرف قرارداد و بيمه گذار قابل بررسى هستند.در اين ميان سرعت بيشتر در فرآيند صدور بيمه و دريافت خسارت، افزايش دقت در فعاليت هاى بيمه ، به روزرسانى سيستم مكانيزه بيمه براساس آخرين امكانات سخت افزارى و نرم افزارى ، حذف مراحل زمان بر و هزينه بردارى همچون صدور معرفى نامه، استعلام از مراكز ،كاهش فضاى ادارى شركت بيمه گر به واسطه ايجاد فضاى مجازى ، تشويق بيمه گذاران براى استفاده بيشتر از امور بيمه اى به واسطه اطلاع رسانى كامل ،جذب سازمان ها براى عقد قرارداد با بيمه ، حفظ بيمه گذاران و مراكز طرف قرارداد فعلى ، تسهيل در فعاليت هاى بيمه از جمله زدن سند، گزارش گيرى ، امكان اعمال كنترل و مديريت بيشتر در فعاليت هاى بيمه ، امكان انجام فعاليت هاى بيمه از طريق مراكز بيشتر و دسترسى سهل تر ، امكان انجام هوشمند برخى از فرآيند هاى بيمه از جمله معرفى بيمه گذار به مراكز درمانى فقط با تلفن و يا اينترنت ، جلوگيرى از تقلب و جعل ، آناليز دقيق هزينه ها ، يكپارچگى سيستم مكانيزه بيمه در تمام شعب، سايت بيمه و ترمينال هاى خودپرداز بيمه ، مزاياى شركت هاى طرف قرارداد، امكان شناسايى سريع پوشش هاى بيمه اى ، كاهش زمان بازپرداخت به مركز از سوى بيمه گر، جلوگيرى از تخلف و تقلب ، امكان صدور بيمه نامه هاى خاص در محل مركز و بدون مراجعه به بيمه گر ، شناسايى سريع بيمه گذاران ، افزايش مراجعين براى استفاده از امكانات ارائه شده ، شناسايى سريع معرفى نامه ،كاهش هزينه هاى ادارى مراكز مذكور جهت ارتباط با بيمه گر ، افزايش سرعت تعاملات در امور فى مابين مراكز و بيمه گر ، مزاياى بيمه گذار ، افزايش سرعت در شناسايى بيمه گذار واقعى، كاهش دفعات مراجعه حضورى به شعب بيمه ، عدم نياز به تكميل فرم هاى دستى ، امكان مشاهده مشخصات بيمه نامه هاى مربوط به بيمه گذار ،عدم نياز به ارائه معرفى نامه ،كاهش زمان و هزينه استفاده از پوشش هاى بيمه اى و در نتيجه رضايتمندى ،افزايش آشنايى با امور بيمه اى توسط سايت بيمه گر، امكان اخذ مشاوره رايگان بيمه اى به واسطه اطلاع رسانى دقيق سايت بيمه گر ودسترسى سريع به آمار و در نتيجه سرعت در تهيه گزارش ها از جمله مزاياي استفاده ازتكنولوژي الكترونيك در روندهاي بيمه اي هستند.
راه اندازى و گسترش تجارت الكترونيكى در كشور از جمله بيمه الكترونيك، با موانع و چالش هاى عمده اى مانند نوپا بودن زمينه هاى حقوقى لازم براى استفاده از تجارت الكترونيكى از قبيل مقبوليت اسناد و امضاهاى الكترونيكى در قوانين و مقررات جارى كشور، نوپا بودن سيستم انتقال الكترونيكى وجوه و كارت هاى اعتبارى، محدوديت خطوط ارتباطى و سرعت پايين آنها در انتقال داده هاى الكترونيكى، نبود شبكه اصلى تجارت الكترونيكى در كشور و سخت افزار و نرم افزار مربوط به آن، فراگير نبودن فرهنگ استفاده از تجارت الكترونيكى و مزاياى آن، هزينه اوليه ايجاد مراكز تجارت الكترونيكى در شركت ها، كمبود دانش استفاده از تجارت الكترونيكى در برخى از سازمان هاى مرتبط با بيمه، تامين امنيت لازم براى انجام مبادلات الكترونيكى و محرمانه ماندن اطلاعات مربوطه وغيره روبه رو است كه در صورت درنظر گرفتن تمهيداتى جهت رفع اين موانع، استفاده از بيمه الكترونيك در كشور به صورت فراگير قابل انجام خواهد بود.