87/06/04
سريع، باهوش، بدون سيم (وايرلس) و هميشه روشن، اينترنت در سال های آينده چنان ما را به هم متصل خواهد كرد كه هيچ دستگاهی تا به حال نكرده است.
از زمان پيدايش اينترنت در اوائل دهه 90، اين پديده پيشرفت های بسياری كرده است. ولی كارشناسان می گويند كه وب تازه در دوران طفوليت خويش به سر می برد، و اينكه فن آوری ها، نرم افزارها و كاربردهای آتی، به صورت تصاعدی، سرعت ارتباط و سهولت استفاده را بهبود خواهند بخشيد، و تداوم كاربری آن در تجارت، آموزش و به عنوان منبعی برای سرگرمی و دستيابی به اطلاعات را نيز افزايش خواهند داد.
چگونه می توان آينده اينترنت را پيش بينی كرد؟ مسلما يك قوه تخيل خارق العاده لازم نيست: هم اكنون هم، روند و رويدادهای بسيار نويدبخش و فن آوری ها و كاربردهای جديد واقعيتی هستند كه محدوديت زيادی شامل قلمروشان نمی شود، و محبوبيت شان نيز بطور پيوسته رشد و گسترش يافته است.
استيون تيچ (1)، فرد ارشد دپارتمان خط مشی فن آوری اطلاعات و تله كام موسسه هارتلند (2)، شركتی از متفكران در شهر شيكاگو كه از ديدگاه رفع نظارت دولت بر ارتباطات راه دور حمايت می كند، می گويد، " می توانيد كاربردهای بيشماری برای اينترنت در نظر بگيريد، زيرا در واقع اينترنت امكان ارتباط با هر دستگاهی كه يك ميكروپروسسور دارد را ميسر می سازد. قدرت اينترنت در اين است كه می توان كاربردها را جدا كرده و بر جنبه فيزيكی اينترنت پياده كرد ... قدرت اينترنت بستگی به اين دارد كه چقدر خوب بتوانيم دستگاه ها و ماشين هايی كه قادر به ارتباط با يكديگر هستند را به اينترنت وصل كنيم ... تركيب كردن صدا با داده ها و اطلاعات، و مهار كردن هوش مصنوعی و قابليت انتقال.

سريع تر
هر چقدر هم كه اينترنت سريع شود، باز هم توقع مردم بيشتر است. اين نسخه جديدی از همان مثل قديمی است كه می گويد، " هيچوقت نمی توان زيادی پولدار بود، زيادی لاغر بود، يا پهنای باند زياده از حد داشت." با اينكه گزينه های مختلف دسترسی به اينترنت با باند پهن مانند اينترنت كابلی، دی. اس. ال. (DSL)، و اينترنت بدون سيم (وايرلس) زياد شده اند، اندازه فايل ها و كاربردهای بزرگتر امروزی مانند تلفن اينترنتی، تصاوير ويدئويی با وضوح بالا و بازی های چند نفره در اينترنت همگی نياز به سرعت اتصال (bit-rate) بيشتر و بيشتر برای كار يا بازی بدون تاخير دارند. پس، آيا زمانی فرا خواهد رسيد كه پهنای باند اينترنت به اندازه ای برسد تا بتوانيم ويدئوهايی با كيفيت DVD را روی اينترنت تماشا كنيم؟ پاسخ اين است كه احتمالا خيلی هم نبايد برای اين مسئله صبر كنيم – و شايد هم اكنون نيز در دسترس ما است.
جوزف تاچ، مدير مركز پوستل دانشگاه جنوب كاليفرنيا (3) – تخصص اين مركز تحقيق درباره گذشته، حال و آينده اينتر نت است – می گويد، " دو استاندارد اصلی برای پهنای باند اينترنت وجود دارند: سرعت های شبكه های اصلی (backbone)، و سرعت هايی كه اكثر كاربران به اينترنت وصل می شوند." وی اضافه می كند، " سرعت اتصال برای كاربران تقريبا 50 درصد در سال رشد كرده است، وليكن دوره های طولانی بدون رشد با جهش های بلند هم وجود داشته اند. سرعت مودم ها از 120 بيت در ثانيه تا 300، تا 1200، تا 4800، تا 9600، تا 56 كيلو بيت در ثانيه رشد كرد، كه به دلائل فنی در اين رقم ثابت ماند. مودم های تلفنی جايشان را به ISDN (112 كيلو بيت در ثانيه) و سپس به DSL (نزديك به 5/1 مگا بيت در ثانيه) و كابل (1 تا 3 مگا بيت در ثانيه) دادند." امروزه، روش اتصال اينترنتی، كه بيشترين پيشرفت را شاهد بوده، اينترنت وايرلس است. تاچ اظهار می دارد، " بزرگترين مانع در راه عرضه پهنای باند به منازل ' يك مايل آخر' است. اين پر هزينه ترين بخش زيربنای ارتباطات از راه دور است – ارتباط با هر منزل از طريق يك جفت سيم (تلفن)، كابل هم محور (كابل تلويزيون)، و فيبر نوری." وی می گويد، "وايرلس، اين مانع را از طريق تقريبا هيچ هزينه اضافی ای پشت سر می گذارد."
چندين شهر، منجمله هرموسا بيچ (4) در كاليفرنيا و فيلادلفيا، در حال نصب شبكه های وايرلس رايگان در سرتاسر شهر هستند. تاچ می گويد، " پهنای باند به منازل با پيشرفت فن آوری وايرلس افزايش خواهد يافت – از 5/1 مگا بيت در ثانيه در حدود هشت سال پيش ( 802.11 اوليه)، به 10 مگا بيت در ثانيه در حدود دو سال پيش (802.11g)، به 54 مگا بيت در ثانيه در حال حاضر – و به 200 مگا بيت در ثانيه (WiMax) در سال آينده خواهد رسيد."

اينترنت فردا
هم اينك هم كلاس های ويدئويی آن لاين موجودند، اما در مورد كيفيت صدا و تصاوير و عمل همزمان سازی آنها كه برای تدريس مطالبی چون موسيقی و تئاتر ضروری هستند، چه؟ به بركت ايجاد شبكه اينترنت2، معلم های معروف می توانند آموزش های فردی با صدايی با كيفيت سی دی و تصاوير كيفيت DVD به دانشجويان در آن سر دنيا بدهند. اينترنت2 ائتلافی از چند شركت، با همكاری 207 دانشگاه در مشاركت با بخش صنعت و بخش دولتي، جهت ايجاد و توسعه كاربردهای شبكه ای و فن آوری پيشرفته است. اين امر سبب تسريع تكوين اينترنت فردا خواهد شد. لورن كالنز، مدير ارتباط رسانه ای اينترنت2 (5)، می گويد، " اهداف اصلی اينترنت2 ايجاد امكانات شبكه ای پيشتاز برای گروه های تحقيقاتی كشور، ميسر ساختن كاربردهای اينترنتی نوين و بنيادی، و تضمين انتقال سريع خدمات و كاربردهای شبكه های جديد به بخش تجاری است." وی اضافه می كند، " امروزه، نزديك به 4 ميليون كاربر از سازمان های عضو امكان اتصال به شبكه های اصلی (backbone) با كارآيی بالای اينترنت2، به نام آبيلن (6)، را دارند. دسترسی به شبكه آبيلن امكاناتی را فراهم می سازد كه در اينترنت تجاری امروز موجود نمی باشد."
با شبكه اينترنت2، دانشجويان در اكتشافات زنده و بلادرنگ (real-time) در اعماق اقيانوس، با استفاده از ويدئو كنفرانس بر پايه IP با كيفيت DVD، شركت می كنند؛ موسيقی دان های معروف دنيا كلاس های موسيقی را از طريق ويدئو كنفرانس با پهنای باند زياد آموزش می دهند؛ دانشجويان پزشكی روش های جراحی را با استفاده از مدل های آناتومی مجازی و تصويرسازی از راه دور، توسط متخصصينی كه هزاران مايل دورتر هستند، آموزش ديده و فرا می گيرند؛ و اخترشناسان می توانند از راه دور از تلسكوپ هايی كه دور از دسترس شان هستند استفاده كنند. گذشته از اين، آزمايشگاه های مجازی به دانشمندان در محل های مختلف دنيا اين امكان را می دهند تا به طور موثرتری در محيط های جداگانه با يكديگر همكاری كنند.
شايد يكی از چشمگيرترين كاربردهای اينترنت2، تله امرسيون (7) است؛ تله امرسيون به كاربرانی كه از لحاظ جغرافيايی در محل های مختلفی هستند اين امكان را می دهد تا به صورت بلادرنگ در يك محيط مشترك شبيه سازی شده، درست مثل اينكه در يك اتاق نشسته اند، با يكديگر همكاری كنند. تله امرسيون واقعيت مجازی و همكاری های فن آوری را با محيط های سه بعدی و تعداد زيادی از دوربين های real time، جهت حذف موانع فاصله ای و افزايش تجربه ای به نام تعامل 'شخص اول'، تركيب می كند. كاربردهای بالقوه تله امرسيون دامنه وسيعی دارد كه از هنر، آموزش و بازی تا پزشكی و توليد را شامل می شود.
ولی تمام اين امكانات محدود شده به استفاده دانشگاه ها و موسساتی كه دسترسی به شبكه اينترنت2 را دارند. پس چه زمانی اين امكانات در اختيار كاربران معمولی در منازل قرار خواهد گرفت؟ كالنز می گويد، " حدود پنج تا ده سال ديگر. ولی همان گونه كه در بخش های ديگر صنعت مشاهده كرده ايم، اين امر بستگی به تقاضا دارد."
زندگی مجازی و واقعيت موازی
هر روز، بيشتر و بيشتر، اينترنت بخش ضروری ای از زندگی مردم می گردد. ميكاليس فالوتسوس، استاديار علوم كامپيوتر دانشگاه كاليفرنيا در ريورسايد، پيش بينی می كند كه اين روند در آينده ادامه و گسترش خواهد يافت. تصوير وی از آينده اينترنت اين است كه "اينترنت تبديل به يك واقعيت موازی خواهد شد، كه البته روندی است كه اينك نيز شاهد آن هستيم: مردم شخصيت های مجازی دارند، مردم با مردم ديگر از طريق اينترنت ارتباط برقرار می كنند (گروه ها با علائق و سليقه های مشترك) و زندگی اجتماعی ای كه بر محور اينترنت می چرخد."
به احتمال زياد، كار با اينترنت برای كاربران بسيار آسان تر خواهد شد، و مطابقت بيشتری با نيازهای كاربران عام و خاص پيدا خواهد كرد. اينترنت قادر خواهد بود كه علاقه و اولويت های شخصی كاربران را فرا گيرد، و توانايی بيشتری در تشخيص مقاصد كاربر برای استفاده از اينترنت خواهد داشت، و مطابق آن عمل خواهد نمود. اينترنت فردا، راه های جديدی برای به تصوير كشيدن و به دست آوردن اطلاعات ارائه خواهد كرد. تجربه تعامل اينترنتی نه تنها بر اساس متن ها، بلكه بر اساس تصاوير، اصوات و ويدئوها نيز خواهد بود.
فالوتسوس می گويد، " جان كلام اينكه، مردم بيشتر و بيشتر در دنيای دوگانه ای زندگی خواهند كرد. به همين دليل، دنيای اينترنت وارث عادات بد دنيای واقعی هم خواهد برد: جرم، تبه كاری، كلاه برداری، و انحصارطلبی برای دسترسی به وب."
محمد حسین نجفی شعاع