اولين تجربه طبيعت گردي خبرنگاران (2164 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (277 بار خوانده شده است)  اولين تجربه طبيعت گردي خبرنگاران
85/10/14
بهشت پرندگان و گونه نادر گوزنهاي ايراني
احسان مهرابي :اولين تور از مجموعه تورهاي طبيعتگردي نخبگان با عنوان " غافلهي طبيعت نصيب خبرنگاران شد تا به تماشاي گوزن زرد ايراني وبهشت پرندگان بنشينند .
آغاز برنامه هاي اصلي تور زماني بود كه خبرنگاران به پناهگاه حيات وحش دشت ناز كه با مساحت 55 هكتار در شمال شرقي شهرستان ساري و توده جنگل بازمانده از جنگلهاي جلگهاي خزر قرار دارد رفتند تا سيماي طبيعي گونه نادر گوزن زرد ايراني را مشاهده كنند .
گوزنهايي كه از سال 43 با تدبير عقلايي كه در آن برهه نسل اين گوزن را در حال انقراض مشاهده كرده اند 5 راس از اين گوزنها را به اين منطقه منتقل كرده اند به اميد اينكه اين گوزنها پس از نجات از انقراض و تكثير مناسب به زيستگاه طبيعي خود يعني كرخه و دز برگردند .
امروزه مناطق ميان كوتل فارس ،جزيره اشك اروميه و باغ شادي يزد پذيراي 50راس گوزن زرد هستند اما هنوز امكان حضور اين گوزن در زيستگاه طبيعي اش فراهم نشده است .
گوزن زرد ايراني گوزني با اندازه متوسط از خانواده crvidaeبا رنگ قهوه اي آهويي و با لكه ها و خطوط سفيد رنگ در بدن است .
اين گونه در گذشته هاي دور در نواحي جنوب اروپا تا بالكان و تركيه و همچنين شبه جزيره عربستان و عراق و ايران حضور داشته است .
نژاد گوزن زرد ايراني با نام Dama dama mesopotamicaتنها در ايران و عراق پراكندگي داشته اند.
در زمان بازديد خبرنگاران سه ماهي از فصل جفت گيري گوزنها مي گذشت.آنان فصل سرمستي خود را در شهريور ماه مي گذرانند و در فصل هاي ارديبهشت و خرداد زايمان مي كنند از همين رو فصل هاي زايمان و جفت گيري آنان فصل مناسبي براي بازديد انسانها نيست.
بازديد انسانها آنان را به وحشت مي اندازد و حاصل اين وحشت آن است كه خود را به درختها مي كوبند از همين روست كه به تازگي مسوولان اين منطقه، طرحي با عنوان " گردشگري مجازي " ارايه كردهاند كه اين طرح براي اجرا، معطل اعتبارات از دستگاههاي برنامهريزي و بودجه كشوراست.
بر اساس اين طرح گردشگري مجازي، دوربينهايي در مكانهاي خاص تعيين شده نصب وشرايط جهت بازديد مجازي از گوزن زرد ايراني براي گردشگران فراهم ميشود.
با اجراي اين طرح، مخاطرات ناشي از حضور انسان در اين منطقه كه محل نگهداري و تكثير گونهاي نادر است، كاهش مييابد.
طرح گردشگري مجازي در دشت ناز براي تعيين اعتبار ارايه شده كه در صورت تامين آن بلافاصله اقدام ميشود.
علاوه بر مخاطراتي كه حضور انسان براي اين گوزنها ايجاد مي كند نوزادان اين گوزنها از خطر خورده شدن توسط گربه هاي وحشي در امان نيستند هر چند كه محدوده دشت ناز حفاظت شده است .
خطر ديگر براي گوزنها بيماري است بيماريهايي از جمله انگل خوني كه به دليل وجود كنه در اين منطقه نصيب گوزنها مي شود .
نقص ژنتیكي ديگر بيماري تهديد كننده گوزنها است .اين نقص ناشي از هم خوني گوزنهايي است كه با يكديگر جفت گيري مي كنند و دليل اصلي اين اتفاق هم محدود بودن گله است كه باعث مي شود گوزنهايي از خون يكديگر با يكديگر جفت گيري كنند و حاصل آن گوزنها ناقص الخلقه باشد .
سن متوسط اين گوزنها 12 تا 13 سال است
پناهگاه حيات وحش ميانكاله ،بهشت پرندگان مهاجر
وضعيت تالابهاي كشورمان نيز به دليل اين گمان نادرست كه اراضي غير قابل استفاده هستند بيشترين تخريب به آنها وارد شده است و انسانها با تبديل اين مناطق به اراضي زراعي و شهرك مسكوني در زوال و محو تالابها كوشيدهاند.
پناهگاه حيات وحش ميانكاله، نمونهي شاخصي از اكوتوريسم تالابي ارزشمند و با استفاده از تدابير امنيتي، نصب ديوارههاي حفاظتي به منظور نظارت بر ورود و خروج افراد در ضلع شرقي منطقه و استقرار پاسگاه، تجهيزات و... تحت حفاظت است. هر چند با اين وجود و به گفته مسوولان حاضر در اين منطقه، بهشت پرندگان مهاجر از حضور بيگانگان در نقش شكارچي در امان نيست و انار ميانكاله كه نيز شهرهاي كم ندارد هراز گاهي دستخوش تاراج افرادي خارج از محدودهي ميشود.
پناهگاه حيات وحش ميانكاله در ابتدا از سال 1348 به عنوان منطقهي حفاظت شده و پس از آن با توجه به ويژگيهاي بوم شناختي و اهميت به عنوان رويشگاه و زيستگاه تعداد بي شماري از گونههاي در معرض خطر و به ويژه پرندگان مهاجر آبزي و استفاده علميو آموزشي به پناهگاه حيات وحش ارتقاء و متعاقب آن در سال 1355، به عنوان يكي از ذخيرهگاههاي زيست سپهر، به كميتهي برنامه انسان و كره مسكون يونسكو MAB معرفي و انتخاب شد.
اين منطقه و تالابهاي همجوار آن با مساحت يك صد هزار هكتار از تالابهاي كنوانسيون رامسر و از جمله مهم ترين آنها در سطح كشور و منطقهي محسوب ميشود، به نحوي كه هر سال بيش از نيم ميليون قطعه پرنده از انواع مرغابي، فلامينگو، چنگر، پليكان و...به اين تالاب مهاجرت و زمستان گذراني ميكنند.
اين منطقه با 68 هزار و 800 هكتار وسعت در منتهي عليه جنوب شرقي درياي خزر و بهترين منطقهي براي پرندگان مهاجر است.
در اين منطقه تا يك ميليون پرنده نيز شمارش شده كه تاكنون 204 گونه پرنده، شناسايي شده كه 126 گونهي آن مهاجر هستند.
در دسته بنديها، 80 گونه پرنده در خشكي بوده كه مهاجران زمستاني هستند و 40 تا 38 درصد گونه، در ردهي حمايت شده و 20 گونه نيز در ضمايم قرار دارند.
ميانكاله از دوبخش خشكي و تالابي تشكيل شده است و از بخش خشكي با طي بيش از 60 كيلومتر به آشوراده منتهي ميشود.
طبيعت دور از دسترس گردشگران
جاذبه هايي كه خبرنگاران در بازديد از دشت ناز و ميانكاله مشاهده كردند البته از دسترس گردشگران به دور مانده است و فقط گروههاي علمي و يا مسئولان مي توانند از آن بازديد كنند اما گويا اتفاقات جديدي براي بازديد گردشگران از اين جاذبه ها در دست انجام است و قرار است با همکاري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان مازندران، اداره کل منابع طبيعي و اداره کل محيط زيست استان، شبه جزيره ميانکاله براي بازديد اکوتوريستها آماده شود.
از همين رو در دومين جلسه کميته ملي طبيعت گردي استان، طرح آمادگي شبه جزيره ميانکاله براي بازديد تورهاي طبيعت گردي مطرح شد ه است .
رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مازندران، براي اراضي ميانكاله طرح گردشگري تهيه ميشود
رحمت عباس نژاد، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مازندران در اين باره مي گويد : در جهت حركتهاي ملي اكوتوريسم نيز براي اراضي ميانكاله طرح گردشگري تهيه ميشود و مقرر شده با مشاور طرح جامع گردشگري استان كه در حال تدوين است، صحبت شود تا شبه جزيرهي ميانكاله به عنوان طراحي جدا در دل اين طرح جامع قرار بگيرد و تا هفته آينده طرح گردشگري ميانكاله تعريف شود.
عباس نژاد مي افزايد : ميان ميانكاله وبندر امير آباد فضاي مطلوب ولي خالي و بدون دخل و تصرف وجود دارد كه در حوزهي اشرافي بندر اميرآباد است و استاندار مازندران نيز دستور داده تا بهره برداري از اين فضا براي گرشگري مصوب شود.
وي ضمن يادآوري اين نكته كه استان مازندران شاخص در قابليتهاي طبيعت گردي و گردشگري است گفت: سهم حمايت اين بخش با ظرفيت استان متناسب نبوده و براي هماهنگي آن در خواست شده است.
رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مازندران، با بيان اينكه پنج ميليارد تومان براي حمايت از طرحهاي طبيعتگردي در نظر گرفته شده اشاره مي كند كه سهم اين استان، 153 ميليون تومان است، در حالي كه پيش بيني ميشود براي گامهاي اوليه در طرحهاي فعلي تا يك ميليارد تومان نياز است.
كارشناسان سازمان حفاظت محيط زيست نيز معتقدند اگر فعاليت گردشگري در ميانكاله با طبيعت همگون باشد، اين امكان وجود دارد كه براي اين منطقه نيز موضوع بازديد و ايجاد سازههاي مختص به آن طراحي ميشود كه در فصول خاصي، شرايط فراهم شودو براي تحقق اين موضوع نيز مطالعات طرح تفضيلي منطقه در حال انجام است، و ايجاد زونهايي تفريحي نيز در كنار مطالعات بررسي ميشود كه بايد بر اساس قابليتهاي منطقهي ميانكاله در مورد آن اقدام شود.
رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مازندران نيز در پاسخ به اين دغدغه مسئولين محيط زيست مي گويد : بدون شک در اين طرح و برنامه تمامي ملاحظات و قوانين و مقررات زيست محيطي و حيات وحش مورد توجه قرار خواهد گرفت. در اين برنامه در نظر است که مکانهاي خاصي از ميانکاله به صورت از پيش طراحي شده مورد بازديد قرار گيرد البته شايان ذکر است که مناطق تجمع و زيست پرندگان دچار نا امني نخواهد شد.
عباس نژاد مي افزايد : سازههاي بسيار سبک براي استفاده گردشگران طبيعتگرد در داخل محدوده حيات وحش ميانکاله ساخته خواهد شد و سازه هاي سنگين در بيرون از محدوده فوق متمرکز مي شوند. اين طرح و برنامه توسط سه نهاد ياد شده با استفاده از نظرات مشاورين در دست تهيه مي باشد.
باغ رستوران هشت بهشت
در بازديد از جاذبه هاي طبيعي خبرنگاران ناهار را فراموش كرده بودند و به همين دليل نيز ناهار به ساعت 5 بعد از ظهر افتاد تا پس از عبور از جاده اي در دل طبيعت به مجموعه باغ رستوران هشت بهست بروند .
باغ رستوراني كه در محل باغهاي مطبق تاريخي صفوي و مشرف بر درياچه بنا شده است .
در اين رستوران علاوه بر سرو غذاهاي ايراني ،محلي و دريايي امكان استفاده از نمايشگاه و فروشگاه صنايع دستي اقوام شمال فراهم مي شود .
اين رستوران خود را اولين رستوران دوستدار كودك در ايران نام نهاده است و علاوه بر غذا و نوشيدني مخصوص كودكان به آنان جوايزي نيز اهدا مي كند .
اين باغ رستوران در شهريور ماه ميزبان جشنواره ملي خورش ايراني است و آيين هاي محلي نوروزي اقوام ايراني هم درايام نوروز برگزار مي شود .
برنامه هاي آقاي مدير كل
خبرنگاران پس از صرف نهار به سراغ مدير كل سازمان ميراث فرهنگي ،صنايع دستي و گردشگري مازندران مي روند تا از او برنا مه هايشش را جويا شوند .
وعده هاي دولت نهم درباره آزاد سازي سواحل برخي از سئوالات خبرنگاران را بر اين موضوع متمركز مي كند .
رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مازندران،اما مي گويد تاكنون مصوبه رسميهيات دولت دربارهي عقب نشيني حريم سواحل تا 60 متر ابلاغ نشده است.
رحمت عباس نژاد مي افزايد : مصوبه هيات دولت درباره عقب نشيني حريم سواحل تا 60 متر ابلاغ نشده و غير قابل استناد اين مصوبه به دست مسوولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان مازندران رسيده است.
رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مازندران، با اشاره به مصوبههاي مربوط به حوزهي گردشگري استان، پس از سفر رييس جمهور كشورمان به مازندران، آزاد سازي سواحل را امري ملي مي داند و با بيان اين كه طول ساحل در استان مازندران 338 كيلومتر است و بيشترين سواحل را در استانهاي شمالي دارد، مي گويد : عقبنشيني سواحل از منفي 24 كه حد حريم آبي است، مصوبهاي مهم محسوب ميشود كه به دنبال آن نيز براي 500 متر زمينهاي بعد از اين 60 متر بايد كاربري توريستي تعريف شود.
عباسنژاد معتقد است : اين دو مصوبه مسوولان مربوطه را توانمند ميكند تا سواحلي كه بيش از 30 سال در اختيار اشخاص حقيقي و حقوقي بوده با رفع موانع حقوقي و مسائل مالي آزاد شود.
وي ياد اوري مي كند : در نهادهاي مختلف همت جدي وجود دارد و تاكنون نيز وزير مسكن و شهرداري ساري شروع كننده كار بودهاند و اين مصوبه نيز جزو اولويتهاي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان مازندران قرار دارد.
عباسنژاد با بيان اين كه 60 تا 70 درصد سواحل درياي خزر دراين استان در اختيار ما نيست، مي افزايد : مانع اصلي در حال حاضر بخشهاي اشغال شده ساحل است كه بايد در مسير آزادسازي قرار بگيرد.
وي اميدواراست تا تابستان 86، بخشهايي از اين سواحل براي تحويل به مردم آماده شود.
برنا مه هاي آينده براي طبيعت گردي
خبرنگاران پس از اين بازديد در انتظار ديگر تورهاي طبيعت گردي هستند تا با ديگر جاذبه هاي طبيعي ايران نيز آشنا شوند از همين رو پاي صحبت مدير عامل باشگاه طبيعتگردان جوان مي نشينند و او به آنا ن خبر مي دهد كه همزمان با برگزاري تورهاي طبيعتگردي براي نخبگان كشور، كتابهاي سبز حاوي اطلاعاتي از اين سفرها و آثار طبيعي منتشر ميشود.
محمدرضا كشاورز مي گويد:اين باشگاه موضوع تصويب بودجه مورد نياز براي برگزاري باكيفيتتر اين تورها را پيگيري ميكند.
وي با اشاره به تبليغ تورهاي طبيعت گردي از سوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و ديگر آژانسهاي توريستي مي گويد : اين باشگاه تاكنون برنامههاي خودرا ارايه نكرده، چون ميخواهد متناسب با واقعيتها طراحي شود و بنابر اين در انتخاب مقصد دقت ميشود.
مدير عامل باشگاه طبيعتگردان جوان،مي افزايد : تورهايي به مقصد الموت قزوين ويژه ماه محرم طراحي ميشود كه در اين روزها، هفت تور طبيعتگردي ويژه اين ماه برپا ميشود.
وي ادامه داد: براي سيزده فروردين نيز تورهاي طبيعتگردي جهت فرهنگ سازي و توسعهي اهداف مورد نظر طراحي ميشود.
|
