* سیدرضا صالحی‌امیری 
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی 
تجربه تاریخی ملت‌ها نشان داده است که در برخی مقاطع حساس، با بحران‌های اقتصادی و اجتماعی مواجه می‌شوند. جامعه‌ای که در آن مردم و نخبگان درباره آینده کشور و پیامدهای تداوم بحران دچار پرسش و ابهام می‌شوند، در وضعیتی شکننده قرار می‌گیرد؛ در چنین شرایطی، جامعه در لوپ نارضایتی، اعتراض، عصبانیت، خشم و خشونت گرفتار می‌شود.در این شرایط، سیاست‌گذاری و حکمرانی کارآمد نیازمند فهم عمیق ساختارهای اجتماعی، تاریخی و تمدنی است تا کشور را پایدار، باثبات و امن نگه دارد.
ایران امروز در چنین وضعیتی قرار دارد: جامعه پرسش‌گر است، نخبگان و مدیران در حال تحلیل‌اند و افکار عمومی فراتر از مرزها، تحولات کشور را رصد می‌کند. این شرایط، ضرورت تمرکز بر انسجام ملی، سرمایه اجتماعی و کارآمدی در بستر ظرفیت‌های تمدنی را بیش از پیش برجسته می‌سازد. تحلیل‌های سطحی و واکنشی پاسخگو نیستند؛ عبور موفق از بحران‌ها مستلزم حکمرانی خردمندانه، درک تاریخی و فرهنگی عمیق و بهره‌گیری هوشمندانه از سرمایه اجتماعی به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین مولفه‌های توسعه پایدار است.
هفتاد و هفتمین سفر استانی‌ام به استان‌های خوزستان و لرستان نمونه‌ای عینی از چنین واقعیتی بود. این سفرها، اقداماتی برای پایش ظرفیت‌های انسانی، تمدنی، اجتماعی و انسجام ملی در میان مردم محسوب می‌شوند. چنین رویکردی بیانگر سیاست توسعه‌ای است که ادغام سه عنصر اصلی را مبنای خود قرار داده است: سرمایه اجتماعی، حکمرانی کارآمد و تکیه بر میراث تمدنی ایران.
در پلدختر و دزفول، تعامل مستقیم با مردم و حضور در شورای اداری، فرصتی فراهم آورد تا واقعیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی استان‌ها به‌صورت مستقیم دیده و تحلیل شوند. گفت‌وگو و شنیدن صدای مردم نه تنها درک تحلیلی ما را تقویت کرد، بلکه باور ما را نیز که توسعه ملی و پایدار بدون سرمایه اجتماعی، انسجام ملی و کارآمدی، تنها یک توهم بیش نخواهد بود، مستحکم ساخت.
در شورای اداری لرستان با مدیران، نخبگان و نهادهای مدنی گفت‌وگو و تاکید شد که توسعه متوازن بدون تکیه بر سه مولفه بنیادین امکان‌پذیر نیست: نخست، تقویت سرمایه اجتماعی که از طریق اعتماد متقابل میان مردم و دولت، مشارکت مدنی و انسجام ملی شکل می‌گیرد؛ دوم، ارتقای کارآمدی حکمرانی از طریق مدیریت خردمندانه منابع و فرصت‌های بی‌شمار و سوم، بهره‌گیری استراتژیک از میراث‌فرهنگی و ارتقای دلبستگی به هویت ایرانی که نه تنها ابزار توسعه اقتصادی، بلکه ستون‌های هویت ملی و انسجام اجتماعی را مستحکم می‌کند. نظریه‌های توسعه پایدار و حکمرانی نشان می‌دهند که رشد اقتصادی بدون انسجام اجتماعی و سرمایه فرهنگی، شکننده و ناپایدار خواهد بود.
زیارت مرقد مطهر سبزقبا(ع) و مواجهه با هتک حرمت اخیر به مقدسات، نمونه‌ای عینی از چالش‌های فرهنگی و اجتماعی بود که در ناآرامی‌های اخیر بروز یافته است.
ادامه در صفحه 8