* عرفان روزبهانی
معدن و مواد اولیه، «زیربنای مطلق» قدرت وتوسعه اقتصادی در جهان امروز هستند. تبدیل مواد اولیه و عناصر حیاتی معدنی به قدرت ژئوپلیتیک و ابزار توسعه اقتصادی و تجارت، جایگاه کشورها در هرم قدرت جهان امروز را تعیین می کند. بخش عمده ای از عملکرد دولت مدرن از طریق آنها انجام می شود. در قرن بیستم، نفت با نیرو بخشیدن به صنعت،حمل ونقل و جنگ، ژئوپلیتیک را شکل داد. امروزه، عناصر معدنی در حال ایفای نقشی مشابه است. سیستم های هوش مصنوعی و مراکز داده و مراکز محاسباتی به مواد معدنی نظیر مس و عناصر نادر حیاتی برای کارایی بالا متکی هستند.با توسعه فناوری و تغییر ماهیت رقابت ها و فرآیندهای جهانی در عصر حاضر، شاهد تغییر در عناصر قدرت در سطح بین الملل هستیم. قدرت نظامی یا سیاسی و یا نفوذ فرهنگی و نرم دیگر لزوما به عنوان عناصر اساسی قدرت در جهان امروز شناخته نمی شوند. با ایجاد نظم مبتنی بر اقتصاد و تجارت در جهان امروز و تعیین اولویت ها، منافع و سیاست های کشورها بر این اساس، عناصر قدرت در جهان امروز شامل سه عنصر اساسی فناوری-انرژی-مواد می باشد. استفاده از این عناصر به منظور حفظ قدرت داخلی و خارجی و امنیت پایدار در جهان امروزی ضروری است. ناتوانی در تامین پایدار در این سه حوزه و وابستگی به خارج از مرزها منجر به افول قدرت و تهدید امنیت و منافع ملی ملتها و دولت ها می شود. به عنوان مثال به خودروی برقی تسلا فکر کنیم:
امروزه معادن و مواد اولیه نقشی محوری در تعیین مرزهای قدرت در جهان ایفا می کنند و از کالاهای صرفاً اقتصادی به ابزاری راهبردی برای رقابت ژئوپلیتیکی، بویژه در حوزههای فناوری پیشرفته و انرژی، تبدیل شده اند. مواد اولیه، پایه ی مادیِ انکارناپذیر انقلاب فناورانه کنونی، به ویژه در حوزه هوش مصنوعی، علوم داده و صنایع نظامی را تشکیل می‌دهند و در این حوزه ها با دو مؤلفه ی انرژی و فناوری پیوندی تنگاتنگ دارند. مواد اولیه ثابت کردهاند که نه تنها یک کالا، بلکه سنگ بنای منازعه ی قدرت مدرن میان ابرقدرت ها در سطح بین الملل هستند. توانایی تأمین دسترسی به مواد اولیه، کنترل بر زنجیره های تأمین آنها و حفاظت از زیرساخت های وابسته است که معدن را به شاخص های کلیدی برای قدرت ملی در جهانی تبدیل کرده است.در قرن ۲۱، معدن و مواد اولیه به عنوان پل ارتباطی میان دنیای دیجیتال و دنیای مادی عمل می کنند. راه اندازی مراکز داده یا قطعات با فناوری بالا، به حجم عظیمی از فلزات و مواد اولیه نیازمند است. به عنوان مثال، مس و گالیوم دو عنصر کلیدی در زنجیره تأمین هوش مصنوعی هستند، اما نقش‌های کاملاً متفاوتی ایفا می‌کنند. مس، زیربنای فیزیکی مراکز داده را تشکیل می‌دهد، در حالی که گالیوم، قلب نیمه‌رساناهای پیشرفته است. مس زیرساخت فیزیکی (سیم‌ها، کابل‌ها، خنک‌کننده‌ها) و گالیوم زیرساخت نیمه‌رسانا (تراشه‌های کارآمد و قدرتمند) هوش مصنوعی را تشکیل می‌دهند. 
ادامه در صفحه 4