رئیس جمهور با تأکید بر اینکه وحدت اسلامی به معنای یکسان شدن مسلمانان نیست، تصریح کرد که تبدیل ظرفیتهای پراکنده جهان اسلام به اراده و قدرت مشترک، در گرو مدیریت اختلافها، پایبندی به عدالت، تأمین امنیت متقابل و گسترش همکاریهای علمی و اقتصادی میان کشورهای اسلامی است.
به گزارش تفاهم ، دکتر مسعود پزشکیان صبح روز پنجشنبه - 5 شهریور 1405، در چهلمین همایش بینالمللی وحدت اسلامی، با گرامیداشت یاد شهیدان، بهویژه رهبر عزیز و شهید کشور، دانشمندان، دانشآموزان و مردم شهید ایران، خطاب به علما، اندیشمندان و فرهیختگان جهان اسلام، میهمانان و خواهران و برادران حاضر در این همایش گفت: میلاد پیامبر رحمت و عدالت، حضرت محمد مصطفی صلیا... علیه و آله و سلم و میلاد امام جعفر صادق علیهالسلام را به همه مسلمانان جهان تبریک میگویم. امسال در شرایطی متفاوت گرد هم آمدهایم.
رئیس جمهور با اشاره به موضوع همایش امسال افزود: موضوع چهلمین همایش وحدت اسلامی، وحدت اسلامی در اندیشه امام و شهید ما، حضرت آیتا... العظمی سیدعلی حسینی خامنهای است. مردی که وحدت اسلامی را نه یک تاکتیک سیاسی و مصلحت موقت، بلکه مسئلهای راهبردی برای عزت، استقلال و آینده امت اسلامی میدانست. رهبر شهید، وجود پیامبر اکرم را بزرگترین محور وحدت مسلمانان میشمرد و بارها هشدار میداد که اختلاف طبیعی است، اما تبدیل اختلاف به دشمنی و نزاع، قدرت امت را از میان میبرد. موضوع رسمی همایش امسال نیز دقیقا بر همین میراث فکری بنا شده است.دکتر پزشکیان با بیان اینکه رهبر شهید امروز در میان ملت ایران نیست، اظهار داشت: در جنگی که به کشور ما تحمیل شد، رهبر ایران و جمعی از فرماندهان، دانشمندان، دانشآموزان و مردم بیگناه کشور به شهادت رسیدند. بهترین بزرگداشت رهبر شهید این نیست که سخنانش را تکرار کنیم، بلکه باید ببینیم آن سخنان برای امروز ما چه تکلیفی ایجاد میکند و برای یافتن پاسخ باید به خود پیامبر بازگردیم.
رئیس جمهور با تأکید بر اینکه رسول خدا تنها افراد را به ایمان دعوت نکرد، بلکه امت ساخت، خاطرنشان کرد: قرآن میفرماید، إن هذه أمتكم أمة واحدة وأنا ربكم فاعبدون و در جای دیگری میفرماید، وأنا ربكم فاتقون. کار پیامبر این بود که از انسانهایی با قبیلهها، سابقهها و منافع متفاوت، جامعهای با سرنوشت مشترک بسازد. در مدینه، مهاجر و انصار برادر شدند، اوس و خزرج که سالها با یکدیگر جنگیده بودند در کنار هم قرار گرفتند و پیمان مدینه برای گروههای مختلف حقوق و مسئولیت تعریف کرد. مسلمانان مجبور نشدند همه مانند هم باشند، اما آموختند چگونه با وجود تفاوتها زیر یک میثاق زندگی کنند. این شاید مهمترین درس پیامبر برای جهان اسلام امروز باشد.
ظرفیتهای پراکنده باید به قدرت مشترک تبدیل شود
دکتر پزشکیان با دعوت از حاضران برای فاصله گرفتن از عالَم آرمان و نگاه به واقعیت جهان اسلام بیان کرد: امروز درباره جمعیتی کوچک و در حاشیه جهان سخن نمیگوییم. بیش از 2 میلیارد مسلمان، معادل نزدیک به یکچهارم بشریت، در جهان زندگی میکنند و 57 کشور عضو سازمان همکاری اسلامی هستند. جغرافیای جهان اسلام از جنوب شرق آسیا تا آسیای مرکزی، خاورمیانه و آفریقا امتداد دارد. تازهترین برآوردها، جمعیت مسلمانان در سال 2020 را بیش از 2 میلیارد نفر، معادل 25.6 درصد جمعیت جهان، نشان میدهد.رئیس جمهور با اشاره به ظرفیتهای گسترده کشورهای اسلامی افزود: جهان اسلام در قلب بخشی از مهمترین مسیرهای دریایی و زمینی قرار دارد و از منابع عظیم انرژی، جمعیتی جوان، بازاری بزرگ، مراکز تمدنی تاریخی و ظرفیتهای مهم صنعتی، مالی، علمی و فناوری برخوردار است. اقتصاد 57 کشور عضو سازمان همکاری اسلامی در سال 2024 حدود 9.2 تریلیون دلار بوده است، اما این رقم با همه بزرگی، تنها 8.3 درصد اقتصاد جهانی را تشکیل میدهد. صادرات این کشورها به یکدیگر نیز در همان سال فقط 19 درصد بوده است و بیش از چهارپنجم صادرات کشورهای اسلامی همچنان به خارج از این مجموعه میرود.دکتر پزشکیان با تأکید بر اینکه این اعداد باید جهان اسلام را به اندیشه وادارد، اظهار داشت: بیش از 2 میلیارد انسان مسلمان، 57 کشور، منابع عظیم انرژی، راههای حیاتی تجارت جهانی، سرمایه، بازار و جمعیت جوان در اختیار داریم، اما وزن مشترک ما در بسیاری از تصمیمهای بزرگ جهان متناسب با این ظرفیت نیست. چرا کشورهای ما به اقتصادهای دوردست متصلتر از برخی همسایگان مسلمان خود هستند؟ چرا دانشگاههای ما هنوز شبکههای بزرگ مشترک علمی ندارند؟ چرا سرمایه جهان اسلام به اندازه کافی برای توسعه جهان اسلام به کار گرفته نمیشود؟ چرا هر بار میان دو کشور مسلمان بحرانی شکل میگیرد، اغلب باید قدرتی خارج از جهان اسلام میانجی صلح باشد؟
رئیس جمهور با اشاره به جنگ، اشغال، آوارگی و ناامنی در سرزمینهای اسلامی خاطرنشان کرد: مهمتر از همه باید پرسید ،چرا سرزمینهای اسلامی همچنان از مهمترین کانونهای جنگ، اشغال، آوارگی و ناامنی در جهان هستند؛ از فلسطین و غزه تا سودان، لبنان، یمن و نقاط دیگری که مردم مسلمان سالهاست هزینه منازعه، اشغال، افراطگرایی و رقابت قدرتها را میپردازند. مشکل جهان اسلام کمبود ظرفیت نیست، بلکه تبدیل نشدن ظرفیتهای پراکنده به اراده و قدرت مشترک است. قرآن با صراحت میفرماید، وأطيعوا ا... ورسوله ولا تنازعوا فتفشلوا وتذهب ريحكم. نزاع نکنید، زیرا سست میشوید و قدرت شما از میان میرود.
دکتر پزشکیان این آیه را فراتر از یک سفارش اخلاقی و قانونی برای قدرت دانست و تصریح کرد: جمعیت بدون اتصال، قدرت نیست؛ ثروت بدون همکاری، قدرت مشترک ایجاد نمیکند؛ منابع طبیعی بدون علم و فناوری، استقلال نمیآورد و 57 دولت اگر نتوانند درباره چند منفعت حیاتی مشترک تصمیم بگیرند، لزوماً یک امت قدرتمند نمیسازند. راهی که پیامبر آغاز کرد، همین گذار از جمعیت به میثاق، از میثاق به امت و از امت به قدرتی در خدمت عدالت بود.
هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به کشور اسلامی دیگر شود
رئیس جمهور با بیان اینکه امسال از ایرانی سخن میگوید که خود در میان یک جنگ قرار گرفته است، گفت: باید صریح سخن بگوییم. در حالی که مسیر گفتوگو میان ایران و آمریکا برای حل اختلافات همچنان جریان داشت، حملات نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد. این حملات در شرایطی صورت گرفت که مذاکرات ایران و آمریکا در همان ماه برای یافتن راهحلی دیپلماتیک از سر گرفته شده بود. رهبر کشور، فرماندهان، مسئولان، دانشمندان، دانشجویان، دانشآموزان و مردم عادی ما به شهادت رسیدند و شهرها و زیرساختهای کشور هدف قرار گرفتند. ما آغازگر جنگ نبودیم، اما با قدرت در برابر این تجاوز ایستادیم.
دکتر پزشکیان با استناد به آیه أذن للذين يقاتلون بأنهم ظلموا وإن ا... على نصرهم لقدير افزود: خداوند مقرر کرده است کسانی را که مورد ظلم قرار گرفتهاند، یاری کند. به ملت ایران ظلم شد و دفاع از کشور حق هر ملتی است؛ ایران نیز از این حق استفاده کرد. اما همین قرآن میفرماید، ولا يجرمنكم شنآن قوم على ألا تعدلوا اعدلوا هو أقرب للتقوى. دفاع از ایران به معنای دشمنی با ملتهای همسایه و ملتهای مسلمان نیست. هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به سرزمین اسلامی دیگر شود و هیچ کشور اسلامی نباید امنیت خود را در ناامنی همسایه جستوجو کند.
رئیس جمهور از آمادگی ایران برای ایجاد ترتیبات امنیتی مشترک با کشورهای همسایه خبر داد و اظهار داشت: ایران دست خود را برای ساختن چنین ترتیباتی به سوی همسایگان دراز میکند؛ نه از موضع ضعف، بلکه بر پایه تجربه جنگ. ما میدانیم جنگ چیست و میدانیم موشک و بمب وقتی فرود میآید، میان آرزوهای یک مادر ایرانی و یک مادر عرب تفاوتی قائل نیست. رسول خدا مؤمنان را به یک پیکر تشبیه کرده است.دکتر پزشکیان ، حمایت جمهوری اسلامی ایران از فلسطین را مبتنی بر دفاع از مظلوم دانست و بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران بیش از چهار دهه است که از فلسطین حمایت میکند؛ نه به این دلیل که فلسطینیان شیعه هستند که نیستند، بلکه به این دلیل که مظلومند. این برای ما معنای پرچمداری اسلام است. حضرت علی علیهالسلام در وصیت خود میفرماید، أوصيكما بتقوى ا... وألا تبغيا الدنيا وإن بغتكما ولا تأسفا على شيء منها زوي عنكما وقولا بالحق واعملا للأجر وكونا للظالم خصما وللمظلوم عونا. باید دشمن ظالم و یار و یاور مظلوم بود.
رئیس جمهور با اشاره به بخش دیگری از وصیت امیرالمؤمنین افزود: حضرت علی علیهالسلام میفرماید، أوصيكما وجميع ولدي وأهلي ومن بلغه كتابي بتقوى ا... ونظم أمركم وصلاح ذات بينكم فإني سمعت جدكما صلى الله عليه وآله وسلم يقول صلاح ذات البين أفضل من عامة الصلاة والصيام. اصلاح روابط و ایجاد وحدت میان ما از نماز و روزه برتر است. اگر ایران از فلسطین دفاع کرده، هزینه داده و در برابر اشغال ایستاده است، این اقدامات را امتیازی برای مطالبه امتیاز از دیگران نمیداند، بلکه آن را تکلیفی اسلامی میشمارد. اسلامی که ما میشناسیم اجازه نمیدهد وقتی مظلومی کمک میخواهد، ابتدا مذهب، دین و باور مظلوم را بپرسیم.
وحدت جهان اسلام باید از درون کشورها آغاز شود
دکتر پزشکیان نقطه پیوند اندیشه وحدت با حکمرانی را پایبندی عملی به عدالت دانست و اظهار داشت: اگر ما در ایران دیگر مسلمانان را به عدالت دعوت میکنیم، خود نیز باید بیش از دیگران به آن ملتزم باشیم. قرآن میفرماید، يا أيها الذين آمنوا كونوا قوامين بالقسط شهداء لله ولو على أنفسكم. آیات قرآن ما را فرامیخوانند که براساس عدالت عمل کنیم.
رئیس جمهور وحدت ملی ایرانیان در ماههای سخت جنگ را سرمایهای بزرگ برای کشور توصیف کرد و گفت: ایرانیان با وجود همه اختلافهای سیاسی، قومی، مذهبی و اجتماعی، هنگامی که موجودیت و تمامیت سرزمینی کشور را در خطر دیدند، از ایران دفاع کردند. این سرمایه را باید حفظ کرد و حفظ آن فقط وظیفه مردم نیست. حکومت نیز باید سهم خود را با عدالت، شنیدن صدای مردم، مبارزه با فساد و تبعیض و احترام به کرامت همه ایرانیان ادا کند.دکتر پزشکیان بر تعلق برابر ایران به همه ایرانیان تأکید و خاطرنشان کرد: شیعه و سنی، فارس، کرد، عرب و بلوچ، زن و مرد، همه باید احساس کنند ایران خانه همه است و قانون از کرامت همگان به یک اندازه حمایت میکند. اگر میخواهیم از وحدت جهان اسلام سخن بگوییم، باید وحدت را در خانه خود نیز هر روز بازسازی کنیم.
وفاداری به اندیشه وحدت در گرو اراده و عمل مشترک است
رئیس جمهور پرسش اصلی امروز جهان اسلام را توانایی مسلمانان برای تبدیل ظرفیتهای موجود به قدرت مشترک دانست و تصریح کرد: پرسش اصلی این نیست که آیا مسلمانان قدرت دارند یا ندارند؛ پرسش این است که آیا میتوانیم اختلافهای خود را مدیریت کنیم، از خون یکدیگر حفاظت کنیم، سرمایه، دانش و بازار خود را به یکدیگر متصل کنیم و پیش از آنکه دیگران برای ما تصمیم بگیرند، خود درباره منافع مشترکمان تصمیم بگیریم؟دکتر پزشکیان این مسئله را همان موضوع پیشروی پیامبر در مدینه و محور تأکید رهبر شهید در تمام سالهای مسئولیت دانست و بیان کرد: وحدت نه یک تاکتیک، بلکه راهبرد امت اسلامی است. این پیام رهبر شهید ماست. وفاداری به پیامبر در توان ما برای دوباره امت شدن معنا مییابد.رئیس جمهور با تأکید بر ضرورت تبدیل اندیشه وحدت به عمل مشترک افزود: وفاداری به رهبری که عمر خود را برای وحدت، استقلال، مقاومت و عزت جهان اسلام گذاشت، فقط با تکرار سخنان رهبر شهید محقق نمیشود، بلکه باید آن اندیشه را به اراده و عمل مشترک تبدیل کنیم.
دکتر پزشکیان در پایان گفت: خدایا دلهای مسلمانان را به یکدیگر نزدیک بگردان؛ مردم مظلوم فلسطین، غزه، سودان، لبنان، یمن و همه مظلومان را یاری بفرما؛ ملت ایران را در برابر تجاوز و تهدید حفظ کن و به ما شجاعت دفاع و حکمت صلح عطا فرما. به ما قدرت بده و اجازه نده قدرت، ما را از عدالت دور کند و امت محمد صلیا... علیه و آله و سلم را چنان قرار ده که قرآن درباره یاران پیامبر فرمود، أشداء على الكفار رحماء بينهم؛ در برابر تجاوز استوار و در میان خود رحیم و برادر باشیم.