رئیس جمهور حضور ایران برای نخستین بار و به عنوان نخستین کشور دعوت شده در جایگاه مهمان ویژه نشست سران کشورهای مستقل مشترک المنافع را فرصتی ارزشمند برای تقویت پیوندهای موجود و گشودن فصل جدیدی از همکاری‌ها با کشورهای این مجموعه عنوان کرد و گفت: منافع مشترک ما، نه در رقابت میان مسیرها بلکه در اتصال مسیرهاست، برای آسیای مرکزی، جمهوری اسلامی ایران صرفاً یک شریک نیست؛ بلکه یک مسیر طبیعی برای اتصال آسیای مرکزی و اوراسیا به آب‌های آزاد است.
به گزارش تفاهم، «مسعود پزشکیان» دیروز در سخنرانی خود در نشست سران کشورهای مشترک‌المنافع با تاکید بر اینکه منطقه ما بیش از هر زمان دیگری به تاب‌آوری در برابر جنگ، بحران، فشار خارجی و اختلال در مسیرهای اقتصادی و ارتباطی نیاز دارد و موفقیت در این مسیر، بیش از هر چیز مستلزم اتصال ظرفیت‌های منطقه به یکدیگر است. منافع مشترک ما، نه در رقابت میان مسیرها بلکه در اتصال مسیرهاست، تصریح کرد: برای آسیای مرکزی، جمهوری اسلامی ایران صرفاً یک شریک نیست؛ بلکه یک مسیر طبیعی برای اتصال آسیای مرکزی و اوراسیا به آب‌های آزاد است. بنادر جنوبی ایران در خلیج‌فارس و دریای عمان به‌ویژه چابهار می‌توانند این منطقه را به آسیای جنوبی، آفریقا و سپس اروپا متصل کنند.
رئیس جمهور با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران خود را بخشی طبیعی از جغرافیای به‌هم‌پیوسته منطقه می‌داند و این پیوند نه تنها جغرافیائی، بلکه ریشه در تاریخ، فرهنگ، تمدن و پیوندهای مردمی دارد افزود: بر همین اساس، جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد می‌کند فرمت «کشورهای مستقل مشترک‌المنافع + ایران» یا «CIS+1» به‌عنوان سازوکاری منعطف و موثر برای گفت وگو و همکاری ایجاد شود تا بتوانیم همکاری‌های مشترک را در حوزه‌های ترانزیت، انرژی، تجارت، معدن، سرمایه‌گذاری، فناوری، آب و محیط‌زیست، گردشگری و ارتباطات علمی و فرهنگی توسعه دهیم.دکتر پزشکیان همچنین با تاکید بر اینکه ما امروز صرفاً با انتخاب میان انزوا یا وابستگی مواجه نیستیم؛ بلکه باید ظرفیت‌های خود را به یکدیگر متصل کنیم تا هر کشور بتواند با حفظ استقلال و انتخاب‌های ملی خود، از مزیت‌های این جغرافیای مشترک بهره‌مند شود اظهار داشت: ما به جای گسست، اتصال؛ به جای رقابت فرساینده، همکاری؛ به جای وابستگی یک‌جانبه، وابستگی متقابل؛ و به جای امنیت مبتنی بر تهدید، امنیت مبتنی بر اعتماد و منافع مشترک را می‌خواهیم.
همچنین مسعود پزشکیان -رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و ولادیمیر پوتین- رئیس جمهور روسیه شامگاه پنج شنبه در حاشیه اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و اجلاس محیط‌زیستی دریای خزر در ترکمنستان، با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو کردند.
رئیس‌جمهور در این دیدار با ابراز خرسندی از تعاملات در حال شکل‌گیری، بر گسترش روابط دوجانبه در زمینه‌های تجاری، اقتصادی و انسانی، پایبندی به برنامه راهبردی مشترک، مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی و ضرورت حرکت جهان و منطقه به سمت چندجانبه‌گرایی تأکید کرد.پزشکیان در این دیدار اظهار داشت: از تعاملاتی که در حال شکل گرفتن است، واقعاً خوشحال هستم. همان‌گونه که اشاره کردید، روابط‌مان در بیشتر زمینه‌ها در حال گسترش است. این روند از منظر ارتباطات تجاری، اقتصادی و انسانی رو به پیشرفت است.رئیس‌جمهور با اشاره به عزم و اراده جمهوری اسلامی ایران برای گسترش این روابط، که در چارچوب سیاست‌های برنامه راهبردی مشترک به توافق رسیده است، تصریح کرد: این روابط و برنامه‌ها می‌تواند ما را در بیشتر حوزه‌ها به غلبه و پیروزی برساند.پزشکیان ابراز امیدواری کرد: ارتباطات و تعاملاتی که میان تهران و مسکو شکل گرفته است با سرعت و قدرت پیش برود. هماهنگی‌هایی که تاکنون صورت گرفته است، خوب بوده و اکنون بهترین فرصت برای تعمیق و گسترش تعاملات است.
رئیس جمهور با اشاره به روند یک‌جانبه‌گرایی آمریکا گفت: همان‌گونه که شما نیز با یک‌جانبه‌گرایی مخالفت کرده‌اید، باید دنیا و منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم به سمت چندجانبه‌گرایی برود و نباید بپذیریم که یک‌جانبه‌گرایی در دنیا گسترش یابد. آمریکا تلاش می‌کند سیاست‌ها و نظرات خود را بر تمام کشورها تحمیل کند و غلبه یابد. اکنون نیز سیاست‌هایی که درون آمریکاست، به کشورهای دیگر دیکته می‌کند.پزشکیان با تقدیر از موضع‌گیری‌های مسکو افزود: در سخنرانی‌ها و موضع‌گیری‌هایی که داشته‌اید، همواره مخالف یک‌جانبه‌گرایی بوده‌اید؛ ما هم تلاش می‌کنیم این روند را پیش ببریم.رئیس جمهور با اشاره به تداوم دیپلماسی گفت: در حال گفتگو هستیم، اما هر بار که با آمریکا گفت‌وگو می‌کنیم، دوباره حمله می‌کنند، ولی ما از میز مذاکره و گفت‌وگو کنار نخواهیم کشید. پیشنهادهایی داده بودیم و آمریکایی‌ها نیز پیشنهادات جدیدی داده بودند. بر روی این پیشنهادها اصلاحات خود را انجام داده‌ایم. قرار است پس از نهایی شدن، از طریق رابطینی که وجود دارند بنشینیم و آن‌ها را جمع‌بندی کنیم.
پزشکیان با قدردانی از مواضع روسیه تصریح کرد: از مواضع شما، چه در رابطه با منطقه و سازمان ملل و کمک‌هایی که کرده‌اید و اجازه نداده‌اید این یک‌جانبه‌گرایی خود را نشان دهد، قدردان هستیم. تلاش ما بر این است تا جنگ تمام شود و حق و حقوق ملت ایران در چارچوب قوانین بین‌المللی مراعات شود؛ اما اگر آمریکا بخواهد با یک‌جانبه‌گرایی پیش برود، امکان‌پذیر نخواهد بود.در ادامه دوطرف با مرور دستاوردهای حاصله در روابط دوجانبه، بر تقویت همکاری‌های اقتصادی و استراتژیک در بخش‌های کلیدی از جمله انرژی، کشاورزی، حمل‌و نقل و تجارت تمرکز کردند.در جریان این تبادل نظر، پزشکیان و پوتین بر ضرورت تسریع در روند نهایی‌سازی و تکمیل پروژه‌های مشترک و همچنین عزم خود جهت گسترش ابعاد همکاری‌های همه‌جانبه در راستای منافع ملی دو کشور و ثبات منطقه‌ای تاکید کردند.رئیس‌جمهور روسیه در این دیداربا اشاره به ارائه پیشنهادهای جدید جمهوری اسلامی ایران برای پایان جنگ، تصریح کرد: موضع مسکو در این زمینه کاملاً روشن است و روسیه تمام تلاش خود را برای حل‌وفصل آن از مسیر دیپلماسی به کار خواهد گرفت.
پوتین با اشاره به تعمیق روابط انسانی و گسترش تعاملات چندجانبه با جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: از ملاقات با جنابعالی بسیار خرسندم. روسیه و تهران برنامه‌ها و سیاست‌های راهبردی و کلیدی متعددی با یکدیگر دارند و این ارتباطات روزبه‌روز در حال افزایش است.رئیس‌جمهور روسیه ضمن ابلاغ سلام و آرزوی سلامتی و موفقیت برای آیت‌ا... سید مجتبی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، بر حل‌وفصل مسائل و پایان جنگ در منطقه تأکید کرد و گفت: مسئله کلیدی در منطقه، حل بحران موجود است که جمهوری اسلامی ایران در ایجاد آن نقشی نداشته است و اکنون کشورهای متعددی در تلاش‌اند از طریق دیپلماسی به این جنگ پایان دهند. ایران نیز پیشنهادهای جدید خود را برای پایان جنگ ارائه کرده است.
پوتین با یادآوری اینکه موضع روسیه در این وضعیت کاملاً روشن است، افزود: روسیه تمام تلاش خود را برای حل‌وفصل این بحران از مسیر دیپلماسی به کار خواهد گرفت.مسعود پزشکیان- رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به منظور شرکت و سخنرانی در دو اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و اجلاس محیطی زیستی دریای خزر به ترکمنستان سفر کرده است.رئیس جمهور در این سفر علاوه بر شرکت و سخنرانی در این دو اجلاس با برخی سران شرکت کننده از جمله رئیس جمهور روسیه و رئیس جمهور ترکمنستان به صورت دوجانبه دیدار و گفت وگو کرد.