تجارت از مسیرهای کولبری و ملوانی در حالی با افزایش حجم واردات و گسترش فهرست کالاهای مجاز همراه شده است که نحوه کنترل کیفیت و انطباق این کالاها با استانداردهای ملی، یکی از موضوعات مهم در مدیریت تجارت مرزی به شمار می‌رود؛ موضوعی که رئیس سازمان ملی استاندارد ایران بر تداوم نظارت‌ها بر آن تأکید دارد. به گزارش مهر، بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ارزش واردات کالا از مسیر کولبری در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ به حدود ۳۹۶ میلیون دلار رسیده است. همچنین در آذربایجان غربی، تا پایان مردادماه ۱۴۰ هزار و ۷۱۳ تن کالا به ارزش ۲۰۸ میلیون دلار از مسیر تجارت مرزی وارد شده؛ در حالی که در مدت مشابه سال گذشته، حجم واردات اعلام‌شده از این مسیر ۸۷۰ تن به ارزش حدود ۳ میلیون دلار بود. این آمار از افزایش قابل‌توجه فعالیت این رویه در یکی از مناطق مهم مرزی کشور حکایت دارد. از سوی دیگر، فهرست کالاهای مشمول واردات از طریق رویه‌های کولبری و ملوانی نیز در سال جاری به‌روزرسانی شده است. در ویرایش ششم این فهرست، اقلامی از جمله برخی مواد اولیه پتروشیمی، انواع باتری، قطعات الکترونیکی و تجهیزات صنعتی به کالاهای قابل ورود اضافه شدند. گسترش فهرست اقلام مجاز، ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول تجارت، گمرک و استاندارد را برای اجرای ضوابط مربوط به واردات و ارزیابی کیفیت کالاها پررنگ‌تر می‌کند. در همین زمینه، فرزانه انصاری، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، با تأکید بر تداوم نظارت‌ها بر واردات کالاهای ملوانی و کولبری گفت: اگرچه حجم این کالاها افزایش یافته، اما کنترل‌ها و نظارت‌های لازم همچنان برقرار است. به گفته معاون رئیس جمهور، حتی در دوره جنگ نیز دستورالعمل‌های مشخصی برای ساماندهی واردات از این مسیرها تدوین و ابلاغ شد. وی اظهار کرد: واردات کالاهای ملوانی و کولبری بر اساس ضوابط و رویه‌های تعیین‌شده انجام می‌شود و این دستورالعمل‌ها به‌ویژه در مرزهای شمالی و غربی کشور در حال اجراست؛ ازاین‌رو، در این حوزه مشکل خاصی وجود ندارد. بر اساس این گزارش، مطابق قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی، واردات از مسیرهای کولبری و ملوانی باید در چارچوب ضوابط تعیین‌شده انجام شود و ثبت اطلاعات کالا در سامانه‌های مربوط، دریافت شناسه کالا و رهگیری و تعیین منشأ ارز نیز از جمله الزامات این فرایند است. بنابراین، ساماندهی این تجارت صرفا به تعیین فهرست کالاهای مجاز محدود نمی‌شود و اجرای الزامات قانونی و نظارتی در مراحل ورود و عرضه کالا نیز اهمیت دارد. در حوزه استاندارد نیز، ارزیابی انطباق کالاهای وارداتی و اجرای روش‌های اجرایی ویژه کالاهای کولبری و ملوانی از موضوعاتی است که در دستور کار دستگاه‌های مسئول قرار گرفته است. سازمان ملی استاندارد پیش‌تر از تدوین روش اجرایی ارزیابی انطباق کالاهای وارداتی از این مسیرها و برگزاری کارگروه‌های تخصصی با حضور مدیران و مسئولان مربوط خبر داده بود. این موضوع نشان می‌دهد که تسهیل تجارت مرزی باید هم‌زمان با اجرای سازوکارهای کنترل کیفیت و انطباق کالاها دنبال شود. با توجه به افزایش حجم واردات کولبری در برخی مناطق و به‌روزرسانی فهرست کالاهای مشمول رویه‌های مرزی، تداوم نظارت بر اجرای دستورالعمل‌ها و ارزیابی استاندارد کالاهای وارداتی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این میان، تأکید رئیس سازمان ملی استاندارد بر استمرار کنترل‌ها، بر ضرورت اجرای ضوابط در کنار تسهیل تجارت مرزی و ساماندهی واردات دلالت دارد.