بازار ارز پس از ثبت رکوردهای قیمتی در پی شوکهای هیجانی، وارد فاز نسبی آرامش شده است؛ وضعیتی که اسکناس آمریکایی را در محدوده ۲۶۳ هزار تومان نگه داشته و گمانهزنیهای گستردهای درباره سیاست ارزی بانک مرکزی برانگیخته است. در میان فعالان بازار دو دیدگاه متضاد شکل گرفته؛ گروهی سکون نرخ را نشانه کفسازی و رضایت سیاستگذار از ارقام فعلی میدانند، اما کارشناسان بانکی هشدار میدهند این آرامش مقطعی، بستری برای تخلیه حبابهای انباشته از هیجانات سیاسی است و نه کف قیمتی پایدار.
بررسی سیگنالهای مقامات ارزی نشان میدهد، بانک مرکزی قصد تکرار اشتباهات گذشته را ندارد و منابع استراتژیک کشور را صرف حمایت از سطوح کاذب نخواهد کرد. تجربه تاریخی سال ۱۳۹۷ گواه روشنی بر این مدعاست؛ دورهای که پس از جهش ناگهانی نرخها در پی شوکهای غیربنیادین، بازار با فروکش فضای روانی دچار ریزش عمیق شد و بانک مرکزی هیچ مداخلهای برای کفسازی مصنوعی انجام نداد. رها شدن بازارهای حبابی به حال خود، به سقوط چند کانالی اسکناس و زیان سنگین خریداران در سقف قیمت منجر شد.
مواضع اخیر رئیسکل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه نرخهای فعلی کف پایدار بازار نیستند، پیامی آشکار به سفتهبازان دارد؛ ورود به بازار در سطوح کنونی، بازی با آتشی است که با تعدیل مؤلفههای سیاسی، سرمایه خریداران را به خاکستر تبدیل میکند. جهش اخیر دلار بیش از آنکه ریشه در متغیرهای بنیادین نظیر نقدینگی، کسری بودجه یا تراز تجاری داشته باشد، بر امواج انتظارات تورمی و اخبار تنشآلود سوار بوده است.با پایان یافتن موجهای روانی، آنچه آشکارتر میشود، عدم انطباق قیمتهای بازار آزاد با واقعیتهای پولی است. پس از فروکش هیجان و کنار کشیدن تقاضای احتیاطی، بازار صرفاً میان دلالان دست به دست میچرخد و به دلیل فقدان خریدار پایدار، مستعد شکستن حمایتها و افت شدید است. این دوره فترت نشاندهنده دستبهعصا شدن فعالان و آمادگی برای تعدیل قیمتی به سمت پایین است.
ریسک ورود به معاملات در نرخهای سقف، زنگ خطر را برای خریداران خرد به صدا درآورده است. کسانی که با تحلیل نادرست مبنی بر کفسازی، در سطح ۲۶۳ هزار تومان خرید میکنند، عملاً سنگینترین حباب ممکن را خریدهاند. در صورت وقوع گشایشهای سیاسی یا بهبود درآمدهای نفتی، احتمال سقوط آزاد دلار تا نصف ارقام کنونی دور از انتظار نیست؛ سناریویی که در سال ۱۳۹۷ برای هزاران خریدار در سقف قیمت محقق شد.در همین چارچوب، تغییر نگرش در حکمرانی ارزی نیز به شفافشدن وضعیت کمک کرده است. راهبرد سیاستگذار پولی، پاسخگویی به تقاضاهای واقعی تجاری و هدایت نقدینگی به سامانههای رسمی است؛ نه بیمه کردن ریسک سفتهبازان. بانک مرکزی تاکید دارد، هرگونه مداخله برای تثبیت قیمتهای نجومی در بازار آزاد، هدررفت منابع استراتژیک ملی است.
جمعبندی رویدادها نشان میدهد ، فضای بازار ارز بیش از هر زمان دیگری در آستانه تغییر فاز قرار دارد. سکون شکننده دلار در کانال ۲۶۰ هزار تومان، دامی روانی برای معاملهگرانی است که تفاوت میان آرامش موقت و کفسازی پایدار را درک نکردهاند. سفتهبازانی که با رؤیای سود بیشتر در سقف قیمت پا به میدان میگذارند، باید خود را برای ریزشهای غافلگیرکننده و زیانهای جبرانناپذیر آماده کنند.
برگرفته از گزارش مهر